چرا کودکان دروغ می گویند

65

هدف کودکان از دروغگویی چیست؟

معمولاً هدف از دروغگویی، گمراه کردن طرف مقابل و یا به اشتباه انداختن فرد دیگری است تا به هدف و مقصودی که مورد نظرش است برسد. کسی که دروغ می گوید معمولاً قصد دارد از طریق آن به اغفال و فریب دیگران بپردازد و آنها را گول بزند آنچنان که واقعیت ها را در نیابند و دستش را تا رسیدن به مقصود بازگذارند. این هدف یا اهداف ممکن است متعدد و مختلف باشند:

ترس از تنبیه

کودکان برای اولین بار دروغ را برای اجتناب از تنبیه می گویند. هر وقت که به نظرشان ممکن است تنبیه شوند یکسره دروغ می گویند. یک کودک ۳ ساله ممکن است بگوید “من خواهرم رو کتک نزدم”. در حالیکه پدر و مادر او را در حال کتک زدن خواهرش دید هاند.یک کودک ۶ ساله چنین اشتباهی را مرتکب نخواهد شد. او درباره شیطنتش فقط وقتی حرف م یزند که والدین بیرون از اتاق بودند. تنبیه عامل اولیه دروغگویی است.

بررسی های علمی نشان می دهد که بیش از ۷۰ درصد دروغ های کودکان به علت ترس از تنبیه شدن است. بنابراین به کودک اطمینان بدهید که اگر به شما راست بگوید، تنبیه نخواهد شد. اگر کودک به دلیل راستگویی تنبیه شود در آینده نیز برای رهایی از مجازات دروغ خواهد گفت.

تقلید از والدین

کودکان مانند دوربین فیلمبرداری هستند. هر چه را که می بینند و می شنوند ضبط می کنند و بعداً عین همان را انجام م یدهند. کودکان مخصوصاً بیشتر تحت تاثیر اعمال کسانی که دوستشان دارند، قرار م یگیرند و والدین نخستین کسانی هستند که کودکان از آنها تقلید م یکنند. بنابراین، دروغگویی ممکن است بدلیل تقلید از والدین صورت گیرد. برای مثال، پدری که به دلیل اسباب کشی سر کارش نرفته و در خانه مانده است به کودک خود م یگوید:”هرکس آمد یا تلفن کرد بگو پدرم خانه نیست.”
هرگز گمان نکنید که کودک آن را نم یفهمد. او ظاهراً در برابر رفتار شما آرام است اما همان را یاد م یگیرد و انجام م یدهد. در اینصورت شما مسئول نتایج نامطلوب رفتار فرزند خود خواهید بود.

احساس تحت فشار بودن

اکثر دروغ هایی که کودکان به والدین می گویند به منظور سرپوش گذاشتن روی خطا و اشتباه شان است. آنها ممکن است ناخواسته دست به کاری بزنند که نباید می کردند، سپس برای اینکه شما از آن آگاه نشوید آن را مخفی کنند اما سؤالات زیاد شما می تواند باعث شود که آنها به شما دروغ بگویند.

آزمودن والدین توسط کودک

گاهی کودک دروغی م یگوید تا بتواند پدر و مادر را آزمایش کرده و عکس العمل آنها را در برابر این امر دریابد. برای مثال، سخنی را به دروغ می گوید و منتظر عکس العمل والدین می ماند. اگر عکس العمل آنان منفی بود کودک می گوید”شوخی کردم” و اگر عکس العمل مثبتی نشان دادند کودک به آن ادامه می دهد. بنابراین این نوع دروغگویی برای کشف۲ است نه مسئله دیگر .

تشویق نادرست والدین

گاهی کودک به علت شیرین زبانی دوران خردسالی دروغی مطرح می کند و والدین بدون توجه به عواقب آن شروع به تشویق و بوسیدن او می کنند کودک نیز روز بعد برای اینکه محبت بیشتری ببیند دروغ بزرگتری خواهد گفت و این امر به تدریج در او به صورت عادت در می آید.

حفظ احساسات دوستی

هنگامی که کودکان یکدلی را تجربه کنند و از روابط اجتماعی با خبر شوند، موقع دروغگویی، دیگران را نیز مورد ملاحظه قرار می دهند. آنها برای حفظ احساسات دوستی دروغ می گویند. در مدرسه ابتدایی”حفظ راز” قسمت مهمی از دوستی است از این رو ممکن است دروغ گفتن بخشی از آن شود

جلب توجه کردن

گاهی اوقات بزرگترها سرگرم بحث و گفتگو باهم می شوند و کودکی را که بین آنهاست فراموش می کنند. در این صورت کودک با بیان مسئله ای که واقعیت ندارد لب به سخن می گشاید تا توجه همه را به سوی خود جلب کند.

حسادت و رقابت

منشأ برخی از دروغ های کودکان حسادت و رقابت است گاهی کودک می بیند که برادر یا خواهر کوچکترش با شیرین زبانی های خود نظر پدر و مادر را جلب کرده و محبت آنها را به خود جلب کرده است بنابراین چون قدرت انجام عمل و رقابت را ندارد دروغ م یگوید تا بدین وسیله خود را نزد والدین دوست داشتنی نشان دهد.

به بازی گرفتن

گاهی کودک با دروغ های خود، دیگران را بازی می دهد.

ناراحت کردن و کینه جویی

در مواردی دروغگویی نوعی انتقام گیری است. برای مثال، کودک شیشه ای را می شکند و آن را به خواهرش نسبت می دهد یا کودک سعی می کند با گفتن دروغ پدر و مادر را مضطرب سازد و حتی آبروی آنها را ببرد. اینگونه رفتار در کودکانی که ظرفیت روانی مناسبی ندارند و اغلب احساس ضعف و حقارت می کنند، بیشتر دیده می شود.

خودنمایی

گاهی کودک برای اینکه در میان جمع خود را دست کم نگیرد به گزافه گویی می پردازد و به دروغ از خود یا خانواد هاش تعریف می کند. بدین ترتیب که قدرت یا شایستگی قابل و پولدار است . این نوع دروغگویی اغلب در کودکان محروم از محبت یا دارای احساس حقارت دیده می شود.

کسب منافع

گاهی کودک با گفتن دروغ می خواهد خود را به منافعی برساند که بزرگترها او را به انجامش وا داشته اند. برای مثال به او گفته اند اگر در فلان درس نمره بیست بگیری برایت اسباب بازی مورد علاقه ات را خواهم خرید.

عادت و تربیت غلط

عده ای نیز هدف معینی از دروغگویی ندارند بلکه بر اثر عادت و تربیت غلط دروغ می گویند دروغگویی می تواند بدلیل دستیابی به جاه و مقام شخصی، فراموشی، عدم تفاهم، نا آگاهی،شتابزدگی و نیز در قالب داستان سرایی رخ دهد.

در نظر گرفتن مصلحت

موقعیتی را تصور کنید کودک هدیه ای را باز می کند که دوستش ندارد! چه توقعی از او داریم؟ ما به عنوان یک بزرگتر از کودک انتظار داریم تا تمامی عکس العمل ها ی عصبانیت، ناراحتی و دلخوری را کنار بگذارد و صادقانه لبخند مودبانه ای بزند! تالوار آزمایشی انجام داد تا توانایی کودکان برای بیان دروغ مصلحتی و خود کنترلی از طریق بیانات چهره ای را بررسی کند. کودکان طی آزمایش بازی های گوناگونی را برای بردن جایزه انجام می دادند اما موقعی که سرانجام جایزه را گرفتند دیدند که یک تکه صابون کثیف است.
بعد از چند لحظه مکث برای اینکه کودکان از شک بیرون بیایند محقق از آنها پرسید که چه احساسی دارند. حدود یک چهارم پیش دبستانی ها و نیمی از کودکان دوره راهنمایی گفتند که از هدیه شان خوششان می آید.

این دروغ آنها را بسیار ناراحت می کرد خصوصاً وقتی از آنها خواسته می شد چند دلیل بیاورند که چرا تکه صابون را دوست دارند؟ آنها اخم می کردند و به صابون زل می زدند و نمی توانستند در چشمان محقق نگاه کنند.

در این آزمایش والدین در حال تماشای کودکشان بودند و ملاحظه شد که وقتی کودک دروغ مصلحتی می گفت لبخند می زدند. تالوار می گوید اغلب والدین افتخار می کنند که فرزندشان مؤدب است و اینکار را دروغگویی نمی نامند. تالوار با وجود تعداد دفعاتی که شاهد این مسئله بوده است باز هم از ناتوانی آشکار والدین در تشخیص این که دروغ مصلحتی نیز دروغ است، تعجب می کند.

دروغگویی در چه کودکانی بیشتر دیده می شود

 کودکانی که به صورت افراطی خواستار جلب توجه و محبت اند.
 کودکانی که شجاعت لازم و کافی را ندارند و ترسو هستند.
 کودکانی که تکلیف بسیار دشواری بر آنها تحمیل شده و قدرت تحمل آن را ندارند.
 کودکانی که قدرت نیاز در آنها نیرومند و دستیابی به هدف برایشان دشوار است.
 کودکانی که ضعیف، عصبی و یا هیجانی هستند.
 کودکانی که ایمانشان ضعیف است و فشار و اعمال قدرت شما بر آنها زیاد م یباشد.
 کودکانی که دوران کودکی توأم با محرومیت و نابسامانی بسیار داشته اند و محبت کافی ندیده اند و بالاخره آنهایی که از تربیت کافی و لازم برخوردار نیستند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.